Εργασία 2η. ΕΚΠ65 2007 – 2008

Υποθετικό σενάριο:
Με απόφαση του ΥΠΕΠΘ ανατίθεται η οργάνωση, η ανάπτυξη και η εφαρμογή της σχολικής εξ αποστάσεως εκπαίδευσης (πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας) στο Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο. Το ΕΑΠ ως κύριος υπεύθυνος και συντονιστής θα πρέπει να αναπτύξει όλο το εγχείρημα και να δημιουργήσει διδακτικό υλικό, να οργανώσει τις υποδομές για τη λειτουργία, να σχεδιάσει τα προγράμματα σπουδών για όλη τη χώρα και όλα τα σχολεία, τα οποία θα εκδηλώσουν ενδιαφέρον να συμμετάσχουν και τέλος, να συντονίσει το εκπαιδευτικό έργο, αφού θα έχει επιλέξει τους διδάσκοντες και αφού θα έχει ολοκληρώσει το σχεδιασμό του συνόλου της εκπαιδευτικής λειτουργίας.

Στο παραπάνω σενάριο εντοπίστε τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα της απόφασης αυτής, εξηγείστε τα και τεκμηριώστε με επιχειρήματα τη δική σας άποψη. Επίσης προσέξτε τη μεταφορά τεχνογνωσίας: το ΕΑΠ είναι πανεπιστημιακό ίδρυμα, ενώ καλείται να λειτουργήσει σε άλλο επίπεδο. Η εργασία σας θα αξιολογηθεί μέσα από τις ρεαλιστικές σας προτάσεις, την τεκμηρίωση και την επιχειρηματολογία σας, καθώς και ως προς τον εντοπισμό των πλεονεκτημάτων και μειονεκτημάτων. Φροντίστε να μην ξεπεράσετε τις 1.500 λέξεις.








Λίγο ἀκόμα θὰ ἰδοῦμε
τὶς ἀμυγδαλιὲς ν᾿ ἀνθίζουν.
Λίγο ἀκόμα θὰ ἰδοῦμε
τὰ μάρμαρα νὰ λάμπουν,
νὰ λάμπουν στὸν ἥλιο
κι ἡ θάλασσα νὰ κυματίζει.
Λίγο ἀκόμα, νὰ σηκωθοῦμε
λίγο ψηλότερα.

Γ. Σεφέρης








Εισαγωγή
Μία από τις βασικές συνιστώσες ενός δημοκρατικού εκπαιδευτικού συστήματος είναι η ανθρωποκεντρική του πολιτική και η εξασφάλιση ίσων ευκαιριών μάθησης και επαγγελματικής αποκατάστασης σε όλους τους μαθητές και τις μαθήτριες, ανεξάρτητα από τα χαρακτηριστικά της ατομικής, θρησκευτικής και οικογενειακής ταυτότητας. (Στυλιανίδης, 2007)
Με άξονα το δικαίωμα των παιδιών στην εκπαίδευση (UNICEF) και αξιοποιώντας τη θέση του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου για αναβάθμιση του εκπαιδευτικού συστήματος με νέες και γενναίες προσαρμοστικές αλλαγές, η εξ αποστάσεως σχολική εκπαίδευση αποτελεί μια σημαντική καινοτομία για τα εκπαιδευτικά δεδομένα της χώρας μας και μπορεί να συντελέσει σε μεγάλο βαθμό στη βελτίωση της παρεχόμενης εκπαίδευσης και κατάρτισης σε όλους τους εκπαιδευτικούς χώρους.
Στόχος της παρούσας εργασίας είναι η επεξεργασία και ανάλυση του υποτιθέμενου σεναρίου ανάληψης έργου από το Ε.Α.Π., κατόπιν απόφασης του ΥΠΕΠΘ, που θα αφορά την οργάνωση , ανάπτυξη και εφαρμογή της εξ αποστάσεως σχολικής εκπαίδευσης σε πρωτοβάθμιο και δευτεροβάθμιο επίπεδο. Το Ε.Α.Π, σύμφωνα με αυτό καλείται να αναπτύξει όλο το εγχείρημα και να δημιουργήσει διδακτικό υλικό, να οργανώσει τις υποδομές για τη λειτουργία, να σχεδιάσει τα προγράμματα σπουδών για όλη τη χώρα και όλα τα σχολεία, τα οποία θα εκδηλώσουν ενδιαφέρον να συμμετάσχουν και τέλος, να συντονίσει το εκπαιδευτικό έργο, αφού θα έχει επιλέξει τους διδάσκοντες και αφού θα έχει ολοκληρώσει το σχεδιασμό του συνόλου της εκπαιδευτικής λειτουργίας.
Θα εντοπιστούν και θα αναλυθούν τα απορρέοντα πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα μιας τέτοιας ανάθεσης και θα προταθούν ρεαλιστικές προτάσεις εφαρμογής της εξ αποστάσεως σχολικής εκπαίδευσης στο σύγχρονο σχολείο.
Λέξεις κλειδιά
Ανοιχτή και εξ αποστάσεως σχολική εκπαίδευση, αυτοδύναμη και συμπληρωματική, πλεονεκτήματα - μειονεκτήματα, πανελλήνιο σχολικό δίκτυο, Τ.Π.Ε., σύγχρονη και ασύγχρονη τηλεκπαίδευση, διαθεματικότητα, ολιστική παιδεία

1. Ορισμός εξ αποστάσεως σχολικής εκπαίδευσης
Ως εξ αποστάσεως σχολική εκπαίδευση ορίζεται από τη Βασάλα (2005): <<Η εκπαίδευση σε επίπεδο πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, η οποία παρέχεται εξ αποστάσεως και απευθύνεται σε άτομα σχολικής ηλικίας καθώς και ενήλικους>>(σελ.54).
1.α Σε ποιους απευθύνεται η εξ αποστάσεως σχολική εκπαίδευση;
Σήμερα η εξ αποστάσεως σχολική εκπαίδευση, ακολουθώντας τις τεχνολογικές εξελίξεις και χρησιμοποιώντας τις διευκολύνσεις που παρέχουν οι Η/Υ και το διαδίκτυο, έχει αναπτυχθεί ιδιαίτερα και όπως αναφέρεται και από τη Βασάλα (2005)τείνει να καλύψει εκπαιδευτικές ανάγκες παιδιών που ανήκουν σε ειδικές κατηγορίες, όπως είναι τα παιδιά που ζουν σε απομακρυσμένες περιοχές, παιδιά νομάδων, πλανόδιων, μαθητές με αυξημένα ενδιαφέροντα, χαρισματικοί μαθητές, παιδιά με ειδικές ανάγκες κ.α. Ο Θεμελής (2001), όπ. αναφ. στο Χατζηπλή, (2005) θεωρεί την εφαρμογή της Ανοικτής και εξ αποστάσεως Εκπαίδευσης αναγκαία στην αναβάθμιση του εκπαιδευτικού μας συστήματος και ιδιαίτερα σημαντική για την παροχή ίσων ευκαιριών στην εκπαίδευση και στην καταπολέμηση του κοινωνικού αποκλεισμού
1.β Μορφές της εξ αποστάσεως σχολικής εκπαίδευσης
Η σχολική και εξ αποστάσεως εκπαίδευση διακρίνεται σε: α) Αυτοδύναμη εξ αποστάσεως σχολική εκπαίδευση και σε β) Συμπληρωματική (Βασάλα, 2004).
1.γ Σύγχρονες μορφές παροχής εξ αποστάσεως εκπαίδευσης από το ΥΠΕΠΘ
Ένα από τα υποστηρικτικά μέσα της εξ αποστάσεως συμπληρωματικής εκπαίδευσης είναι και η εκπαιδευτική τηλεόραση και τα εξ αποστάσεως σχολικά δίκτυα, τα οποία βοηθούν στη συνεργασία και την επικοινωνία των μαθητών και των εκπαιδευτικών σε εθνικό κα διακρατικό επίπεδο και στην υλοποίηση προγραμμάτων κοινής θεματολογίας. To πανελλήνιο σχολικό δίκτυο( school.gr) (το εκπαιδευτικό ενδοδιαδίκτυο του ΥΠΕΠΘ) με την εκπαιδευτική πύλη (e-yliko)αποτελεί τον κατ εξοχήν κόμβο που έχει ως στόχο να παρέχει χρήσιμες υπηρεσίες στο σύνολο της σχολικής κοινότητας, που αφορούν την πρόσβαση σε υπηρεσίες τηλεματικής και σε εκπαιδευτικό ψηφιακό υλικό, την εκπαίδευση από απόσταση, τηλεκπαίδευση, τη δυνατότητα παροχής εκπαίδευσης σε άτομα με ειδικές ανάγκες. Ως στιγμής έχουν δοκιμαστεί πιλοτικά τα προγράμματα e Twinning, e Learning, ΟΔΥΣΣΕΑΣ, ΤΗΛΕΜΑΧΟΣ, SOKRATES (Comenius, Erasmus Grundtvig, Lingua, Minerva, ARION), "Magna Graecia", , e-Hermes, GLOBE, ΣΧ.Ε.Δ.Ι.Α. <<Νέοι δημοσιογράφοι για το περιβάλλον>>, <<Τηλειστωρ>>, Across The Bible .
2. Εξ αποστάσεως σχολική εκπαίδευση και Ε.Α.Π.: αποκλειστική ανάθεση έργου ή εν δυνάμει συνεργασία;
Το Ε.Α.Π αποτελεί το 19ο πανεπιστημιακό ίδρυμα της χώρας μας και σύμφωνα με το άρθρο 1, παρ.3, αποστολή του είναι η εξ αποστάσεως παροχή προπτυχιακής και μεταπτυχιακής εκπαίδευσης και επιμόρφωσης με την ανάπτυξη και αξιοποίηση κατάλληλου εκπαιδευτικού υλικού και μεθόδων διδασκαλίας (η εξ αποστάσεως διδασκαλία είναι η αποκλειστική μέθοδος που εφαρμόζεται από το Ε.Α.Π.). Επιπλέον αναφέρεται ότι στους σκοπούς του Ε.Α.Π. εντάσσεται η προαγωγή της επιστημονικής έρευνας στο πεδίο της μετάδοσης της γνώσης από απόσταση (Βεργίδης, Λιοναράκης, Λυκουργιώτης, Μακράκης & Ματραλής, 1998, 1999). Μελετώντας την αποστολή και τη φυσιογνωμία του Ε.ΑΠ, αντιλαμβανόμαστε ότι μία ανάθεση έργου που θα αφορούσε την οργάνωση , ανάπτυξη και εφαρμογή της εξ αποστάσεως σχολικής εκπαίδευσης σε πρωτοβάθμιο και δευτεροβάθμιο επίπεδο από το ίδρυμα αυτό, εμπεριέχει πλεονεκτήματα αλλά και μειονεκτήματα.
2.1 Πλεονεκτήματα
Όπως προαναφέραμε η αποκλειστική μέθοδος διδασκαλίας του Ε.Α.Π. είναι η εξ αποστάσεως διδασκαλία , γεγονός που δηλώνει ότι
 Το Ε.Α.Π. γνωρίζει να οργανώνει την εκπαίδευση από απόσταση (Βεργίδης, Λιοναράκης, Λυκουργιώτης, Μακράκης & Ματραλής, 1998, 1999)
 Κουβαλάει εμπειρία χρόνου
 Μπορεί να παράσχει με επιτυχία τη τεχνογνωσία και τις πρακτικές του (ένα από τα καινοτόμα στοιχεία του είναι και η ίδρυση Εργαστηρίου Εκπαιδευτικού Υλικού και Εκπαιδευτικής Μεθοδολογίας). Γνωρίζει πώς να δημιουργεί εκπαιδευτικό υλικό κατάλληλο για εξ αποστάσεως εκπαίδευση (έντυπο υλικό, cd rom, dvd, κασέτες βίντεο και ήχου, λογισμικό) και υποστηρικτικά συνοδευτικά εργαλεία της μαθησιακής πορείας του διδασκόμενου (Βεργίδης, Λιοναράκης, Λυκουργιώτης, Μακράκης & Ματραλής, 1998, 1999). Ως τριτοβάθμιο όμως ίδρυμα δε θα μπορεί να δημιουργήσει αυτόνομα διδακτικό υλικό για πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια, αλλά συνεργαζόμενο με φορείς ,όπως το ΥΠΕΠΘ και το ΠΙ.
 Διαθέτει εξειδικευμένο προσωπικό που μπορεί να ανταποκριθεί με επάρκεια στο σχεδιασμό της εκπαίδευσης από απόσταση, η οποία και έχει ιδιαίτερες απαιτήσεις. Ο καθηγητής λόγω της φυσικής απόστασης, πρέπει να μετατραπεί για το μαθητή του, από απλό μεταδότη γνώσης και αξιολογητή (παραδοσιακή μετωπική διδασκαλία), σε ενθαρρυντή, καθοδηγητή και εμψυχωτή (το κυρίαρχο πρόσωπο είναι ο μαθητής) (Βεργίδης, Λιοναράκης, Λυκουργιώτης, Μακράκης & Ματραλής, 1998, 1999).
 Αν η εξ αποστάσεως εκπαίδευση λειτουργήσει ως συμπληρωματική, η όλη οργάνωση του εγχειρήματος μπορεί να διευκολυνθεί με την καινοτομία του αρθρωτού συστήματος του Ε.Α.Π. για το μαθητή, όπου θα μπορεί να επιλέγει τα μαθήματα που επιθυμεί (Χατζηπλής, 2005) , αλλά (κάτι παραπλήσιο εφαρμόζεται με το moodle, αλλά με διαφορετικούς συμμετέχοντες).
 Μία τέτοια ανάθεση έργου στο Ε.Α.Π από το ΥΠΕΠΘ θα είχε ως αποδέκτες όχι μόνο τους μαθητές, αλλά και τους εκπαιδευτικούς και τις εκπαιδευτικές μονάδες. Αυτό σημαίνει ότι το Ε.ΑΠ. θα μπορούσε με μεγάλη επιτυχία να οργανώσει την επιμόρφωση των εκπαιδευτικών (σε συνεργασία πάντα με το ΥΠΕΠΘ) ξεφεύγοντας από το μονόδρομο των ΠΕΚ και όλων των απορρεόντων μειονεκτημάτων (Ντόκα Α, Κονέτας Δ, 1999, Γάκης Π., Καλλές Δ., Μάτος Α., Χατζηλάκος Θ.) αλλά και να προσφέρει δια βίου μάθηση σε ανενεργούς εκπαιδευτικούς, απομονωμένους ή με περιορισμένο ελεύθερο χρόνο.
 Θα μπορούσε να μεταφέρει την τεχνογνωσία του στο σχεδιασμό εκπαιδευτικής πύλης portal (η Ειδική Υπηρεσία Εφαρμογής Προγραμμάτων Κ.Π.Σ. του ΥΠ.Ε.Π.Θ., έχει εκδηλώσει ενδιαφέρον (αν και πρώτα θα έπρεπε να ασχοληθεί με τον επανασχεδιασμό του δικού του portal, καθιστώντας το περισσότερο ελκυστικό και λειτουργικό).
 Όπως ορίζεται στον ιδρυτικό νόμο του Ε.ΑΠ. , στους σκοπούς του εντάσσεται η προαγωγή της επιστημονικής έρευνας στο πεδίο μετάδοσης της γνώσης από απόσταση. Είναι κατανοητό ότι η σχολική εκπαίδευση έχει να αποκομίσει πολλά από αυτό, αφού το σύγχρονο σχολείο ορθώνεται ισοπεδωτικό και άχρωμο, χωρίς να μπορεί να ξεπεράσει τις δυσλειτουργίες που το ταλανίζουν δεκαετίες και θα μπορούσαν με δυο λόγια να επικεντρωθούν τόσο στις παρωχημένες διδακτικές μεθόδους με το δασκαλοκεντρικό σύστημα όσο και στο στείρο διδακτικό υλικό που ενθαρρύνει την απομνημόνευση και όχι την πραγματική μάθηση και την ολόπλευρη ανάπτυξη της προσωπικότητας του μαθητή , όπως πρεσβεύει χρόνια τώρα το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο.
 Με τη συνδρομή των Ν. Τεχνολογιών θα μπορούσε να αναβαθμιστεί η ποιότητα του εκπαιδευτικού έργου και σύμφωνα με την UNESKO, (2004, όπ. αναφ. στον Χατζηπλή, 2005) να εμπλουτιστεί η διδακτική διεργασία με τα πολυμέσα και τις νέες μεθόδους διδασκαλίας και να επαναπροσδιοριστεί ο ρόλος του εκπαιδευτικού αλλά και του σχολείου.
 Με στόχο το αξίωμα ότι κάθε άνθρωπος έχει δικαίωμα στην ολιστική και μη κερματισμένη γνώση , γνώση μέσα από διαθεματικούς και διεπιστημονικούς άξονες, ο κάθε εμπλεκόμενος με την εξ αποστάσεως σχολική εκπαίδευση, θα μπορεί να χαράζει το προσωπικό του ταξίδι προς την κατάκτηση της γνώσης. Όπως επισημαίνει ο Χατζηπλής με την εξ αποστάσεως σχολική εκπαίδευση, ιδιαίτερα θα ωφεληθούν οι μαθητές των μειονεκτικών σχολείων που θα έχουν ίσες ευκαιρίες για μόρφωση με εκείνων των αστικών κέντρων και με την αυτενέργειά τους θα αναδειχθεί η δημιουργικότητά τους και θα τονωθεί η αυτοπεποίθησή τους.

2.2 Μειονεκτήματα
 Το ΕΑΠ. σύμφωνα με τον ιδρυτικό του νόμο είναι τριτοβάθμιο ίδρυμα και δεν μπορεί να λειτουργήσει στο επίπεδο που του έχει ζητηθεί από το ΥΠΕΠΘ. Συνεπώς δεν μπορεί να δημιουργήσει αυτόνομα διδακτικό υλικό κατάλληλο για πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια, αλλά μπορεί να συνεργαστεί με ομάδες ερευνητών του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου και να τους δείξει τον τρόπο παραγωγής του εκπαιδευτικού πακέτου από απόσταση. Ας μην ξεχνάμε ότι το ΕΑΠ, εκπαιδεύει ενήλικες και τα χαρακτηριστικά της εκπαίδευσής τους διαφοροποιούνται από εκείνα των ανηλίκων.
 Δεν μπορεί να σχεδιάζει προγράμματα σπουδών (αναλυτικά προγράμματα)για όλη τη χώρα και όλα τα σχολεία (αυτό ανήκει στη δικαιοδοσία του Π.Ι. σε συνεργασία με τα παιδαγωγικά και πανεπιστημιακά τμήματα που σχετίζονται με τα διδασκόμενα αντικείμενα ).
 Δεν μπορεί να επιλέγει τους διδάσκοντες που θα συμμετέχουν ως εκπαιδευτές στην εξ αποστάσεως σχολική εκπαίδευση (με ποια κριτήρια άλλωστε), μπορεί όμως να τους επιμορφώνει μαθαίνοντάς τους πώς να διδάσκουν από απόσταση.
 Ένας άλλος τομέας τα εργαστήρια του ΕΑΠ. δε θα μπορούσαν να ανταποκριθούν στις αυξημένες ανάγκες ενός τέτοιου εγχειρήματος (δημιουργία, αποθήκευση, αποστολή εκπαιδευτικού πακέτου), αφού δε διαθέτουν την κατάλληλη υποδομή.
 Ένα από τα μέσα της εξ αποστάσεως σχολικής εκπαίδευσης είναι και οι ΤΠΕ, γι αυτό και απαιτείται εντατικοποίηση των προσπαθειών για την εισαγωγή και την αξιοποίηση τους, μέσω της ανάπτυξης των σχετικών υποδομών (σχολικά εργαστήρια, δικτύωση (ευρυζωνικότητα) , υπηρεσίες τηλεματικής) .Πόσοι όμως εκπαιδευτικοί έχουν επιμορφωθεί στη χρήση τους και έχουν αναπτύξει τις απαιτούμενες δεξιότητες για την ένταξη των ΤΠΕ στην καθημερινή διδακτική πράξη;
 Αν θεωρήσουμε ότι εξ αποστάσεως σχολική εκπαίδευση έρχεται να καλύψει κενά που δεν μπορεί το συμβατικό σχολείο, δε θα πρέπει να υποτιμήσουμε και τις ανάγκες που ανακύπτουν από τις ειδικές κατηγορίες μαθητών (παιδιά με ειδικές ανάγκες, ανήλικες μητέρες, παιδιά σε αναμορφωτήρια, μειονοτικά σχολεία, Σ.Δ.Ε. (Θεμελής, 2001, e class gunet,) παιδιά αιτούντων άσυλο, ασυνόδευτα παιδιά (εφημερίδα Έθνος) και να αποδεχθούμε τελικά ότι η εξ αποστάσεως σχολική εκπαίδευση δεν είναι κάτι απλό στην οργάνωσή της και πέρα από την υλικοτεχνική υποδομή θα χρειαστεί και η συνδρομή ειδικών τμημάτων της πρόνοιας και των υπηρεσιών της τοπικής αυτοδιοίκησης πρώτου και δευτέρου βαθμού.
 Η αποκλειστική από το ΕΑΠ οικονομοτεχνική μελέτη για την εφαρμογή ενός εθνικού προγράμματος εξ αποστάσεως εκπαίδευσης θα ήταν παρακινδυνευμένη .
 Η ρεαλιστική προσέγγιση ενός τέτοιου σεναρίου, ολοκληρωτικής οργάνωσης, ανάπτυξης και εφαρμογής της εξ αποστάσεως σχολικής εκπαίδευσης από το Ε.Α.Π., μας οδηγεί στο σκεπτικισμό καθώς αναλογιζόμαστε το μέγεθος των απαιτήσεων που απορρέουν από το σχεδιασμό μέχρι και τον τελικό συντονισμό του εκπαιδευτικού έργου (τρέξιμο του προγράμματος) και αν επιχειρήσουμε να διοργανώσουμε κάτι τέτοιο χωρίς να αναλύσουμε όλες τις παραμέτρους θα οδηγηθούμε σίγουρα στην καταστροφή.
 Όπως μας αναφέρει και ο Λιοναράκης (2001) η εξ αποστάσεως εκπαίδευση δεν είναι ούτε αυτοσκοπός ούτε πανάκεια. Έρχεται να καλύψει κενά που έχουν δημιουργηθεί από εκπαιδευτικές πρακτικές άλλων εποχών και θα πρέπει για να είναι αποτελεσματική να ακολουθεί ορισμένες βασικές εκπαιδευτικές αρχές και να σχεδιαστεί με τα εκάστοτε κατάλληλα ποιοτικά κριτήρια.
Συνεπώς το Ε.Α.Π μπορεί να συνδεθεί με την εξ αποστάσεως σχολική εκπαίδευση σε πρωτοβάθμιο και δευτεροβάθμιο επίπεδο, μόνο αν δούμε τη συμβολή του επικουρικά ως προσφορά τεχνογνωσίας και διάχυσης της γνώσης και σε συνεργασία με το ΠΙ και ΥΠΕΠΘ.

Σύμφωνα με την Παντάνο Ρόκου (2001): <<η είσοδος των ΤΠΕ (πολυμέσα, υπερμέσα και δίκτυα) στο χώρο της εξ αποστάσεως εκπαίδευσης και η αλματώδης εξέλιξή τους προσφέρουν μια πραγματική πρόκληση, ώστε να ικανοποιηθούν οι νέες διδακτικές και μαθησιακές ανάγκες>> (σελ. 189). Για να είναι ένα μαθησιακό μοντέλο αποδοτικό και ποιοτικό (Λιοναράκης, 1999α) είναι απαραίτητη 1) η εξειδικευμένη παιδαγωγική σχεδίασή του με τις αρχές της εξ αποστάσεως εκπαίδευσης, (το ΕΑΠ μπορεί να προσφέρει την τεχνογνωσία, τη μεθοδολογία και τα καινοτόμα στοιχεία του) 2)η διασφάλιση του παιδαγωγικού και του τεχνολογικού πλαισίου (Τάσιος, Ευθυμίου, 1999) 3) η κατοχύρωση του θεσμικού πλαισίου που πρέπει να διέπει την εξ αποστάσεως μάθηση στην Ελλάδα. (Κονετάς Δ., Βιβίτσου Μ. και Λαμπροπούλου Ν) και 4) η προσαρμογή του, όσο το δυνατόν περισσότερο, στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του μαθητή. Θα απαιτηθεί ισχυρή χρηματοδότηση για δικτύωση των σχολείων , ένας υπολογιστής για κάθε παιδί (lap top των 100 δολ.) (ανάπλους), για να καλυφθούν άμεσα οι ανάγκες των ειδικών κατηγοριών, επιμόρφωση των εκπαιδευτικών και παρότρυνση για προώθηση καινοτόμων εκπαιδευτικών πρακτικών, συνεργασία ενός ανθρώπινου δικτύου, σχεδιασμός ενός επιτυχημένου εξ αποστάσεως διαδικτυακού εκπαιδευτικού περιβάλλοντος βασισμένο στοWEB BASED TRAINING(Κομνηνού,2007) όπου ο εκπαιδευτικός αφ ενός θα έχει τη δυνατότητα να αντλεί εκπαιδευτικό διδακτικό υλικό (πολυμεσικό ή απλό), ασκήσεις και κριτήρια αξιολόγησης αλλά και αφετέρου θα μπορεί να το εμπλουτίζει με δικές του εφαρμογές, αξιολογημένες από την υπεύθυνη ομάδα. Η αλληλεπίδραση, διαδραστικότητα, αυτοαξιολόγηση, ετεροαξιολόγηση, εξατομικευμένη μάθηση, επίτευξη εκπαιδευτικών στόχων (γενικών και ειδικών), ανοικτά μοντέλα μάθησης, μοντέλα επικοινωνίας CBC (Παντάνο Ρόκου, 2001) , σχεδιασμός διαδικτυακού εκπαιδευτικού λογισμικού, ΔΕΛ (Ρετάλης, Αυγερίου, Παπασπύρου, 2001), σύγχρονη και ασύγχρονη τηλεκπαίδευση για την εξ αποστάσεως εκπαίδευση είναι όροι με ιδιαίτερη βαρύτητα και θα πρέπει να συνεκτιμηθούν για το σχεδιασμό και την εφαρμογή μιας άρτιας και αποτελεσματικής εξ αποστάσεως σχολικής εκπαίδευσης .
Συμπέρασμα
Η προσπάθεια για αναβάθμιση του εκπαιδευτικού μας συστήματος, όπως άλλωστε απαιτούν τα διεθνή δεδομένα, μας οδήγησαν στην διερεύνηση του κατά πόσον το Ε.Α.Π θα μπορούσε να αναλάβει εξ ολοκλήρου το εγχείρημα της οργάνωσης , ανάπτυξης και εφαρμογής της εξ αποστάσεως σχολικής εκπαίδευσης σε πρωτοβάθμιο και δευτεροβάθμιο επίπεδο.
Έπειτα από καταγραφή και ανάλυση των ανακυπτόντων πλεονεκτημάτων και μειονεκτημάτων, καταλήγουμε στα παρακάτω συμπεράσματα
 Η εξ αποστάσεως συμπληρωματική σχολική εκπαίδευση με τη συνδρομή των ΤΠΕ μπορούν να καλύψουν ανακύπτουσες εκπαιδευτικές και μαθησιακές ανάγκες.
 Το ΕΑΠ ως πανεπιστημιακό ίδρυμα παρέχει εξ αποστάσεως εκπαίδευση σε ενήλικες και μπορεί να λειτουργήσει μόνο σε αυτό το επίπεδο.
 Επειδή όμως χρησιμοποιεί ως αποκλειστική μέθοδο διδασκαλίας την Αεξ Απ και κουβαλά εμπειρία χρόνου μπορεί να συνεργαστεί με αρμόδια μέλη του ΥΠΕΠΘ και του ΠΙ και να τους μεταφέρει την τεχνογνωσία του, όσον αφορά τις βασικές εκπαιδευτικές αρχές που διέπουν την εξ αποστάσεως εκπαίδευση.
 Το σύστημα όμως διεκπεραίωσης και το εκπαιδευτικό υλικό (Λιοναράκης, 1999) που θα χρησιμοποιηθεί στην Πρωτοβάθμια και Δευτεροβάθμια θα πρέπει να έχει δημιουργηθεί με βάση συγκεκριμένα ποιοτικά κριτήρια διδασκαλίας, μάθησης και εκπαιδευτικών στόχων καθορισμένων από το ΠΙ και από τους άλλους αρμόδιους από το ΥΠΕΠΘ φορείς.
Οι αλλαγές θα πρέπει να είναι πραγματικά καινοτόμες από ανθρώπους με σπινθήρα και όραμα για να μπορέσουν να είναι και αποτελεσματικές, έτσι ώστε…
Λίγο ἀκόμα, νὰ σηκωθοῦμε
λίγο ψηλότερα…
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
Ανάπλους, Θέματα Παιδείας, 15.000 lap top σε δημοτικά. Διαθέσιμο στον δικτυακό τόπο: http://anaplous.livepage.gr/blog/240
Βασάλα, Π. (2005). Εξ αποστάσεως σχολική εκπαίδευση. Στο: Α. Λιοναράκης (Επιμ.),Ανοικτή και εξ Αποστάσεως Εκπαίδευση, Παιδαγωγικές και Τεχνολογικές Εφαρμογές, τόμος Δ, ΕΑΠ, Πάτρα:2005
Βεργίδης, Δ., Λιοναράκης, Α., Λυκουργιώτης, Α., Μακράκης, Β., & Ματραλής, Χ. (1998, 1999). Ανοικτή και εξ αποστάσεως εκπαίδευση. Θεσμοί και λειτουργίες, τομ. Α΄. Πάτρα: ΕΑΠ.
Γάκης Π., Καλλές Δ., Μάτος Α., Χατζηλάκος Θ. Σχεδιασμός – καταγραφή εμπειριών και Συμπερασμάτων κατά τη σύγχρονη εξ αποστάσεως Επιμόρφωση σε εικονικές τάξεις Διαθέσιμο στον δικτυακό τόπο: www.etpe.gr/extras/download.php?type=proceed&id=955 (27/12/2007)
Eφημερίδα Έθνος, Ανοιχτά σχολεία για ανήλικους μετανάστες, Διαθέσιμο στο δικτυακό τόπο: http://www.edra.gr/ (17/1/2008)
E class Gunet. Διαθέσιμο στο δικτυακό τόπο http://eclass.gunet.gr/modules/ (20/12/2007)
E yliko. Διαθέσιμο στο δικτυακό τόπο: http://www.e-yliko.sch.gr/ (17/12/2007)
Θεμελής, Σ. (2001). Η συμβολή της Ανοικτής και εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης στην παροχή ίσων ευκαιριών στην εκπαίδευση και στην καταπολέμηση του κοινωνικού αποκλεισμού. Στο 1ο Πανελλήνιο Συνέδριο για την Ανοικτή και εξ Αποστάσεως Εκπαίδευση. Πάτρα, ΕΑΠ
Κατσιαμπούρα, Ασ. (2006) Οι αντιλήψεις των μεταπτυχιακών φοιτητών της ΕΚΠ65 του ΕΑΠ για τη συμπληρωματική και εξ αποστάσεως σχολική εκπαίδευση (διπλωματική )Διαθέσιμο στο δικτυακό τόπο βιβλιοθήκης του ΕΑΠ
Κομνηνού Ι.Web-based training (WBT) Μελέτη περίπτωσης e-Learning Fundamentals Διαθέσιμο στο δικτυακό τόπο: http://users.att.sch.gr/ikomninou/eeep_Ioanna%20Komninou.pdf (12/1/2008)
Κονετάς Δ., Βιβίτσου Μ. και Λαμπροπούλου Ν. Πιλοτική Εφαρμογή Συνεργατικού Μαθήματος (Α)-Ασύγχρονης Τηλεκπαίδευση Στο Πανελλήνιο Σχολικό Δίκτυο: Διαδικασία Και Συμπεράσματα. Διαθέσιμο στο δικτυακό τόπο: http://www.intelligenesis.eu/nikiweb/pubdocs/07/Konetas-Vivitsou-Lambropoulos-smekade07.doc%2016/1/2008
Λιοναράκης, Α. (1999α) Ανοικτή και εξ αποστάσεως εκπαίδευση: η εμπειρία του Ελληνικού Ανοικτού Πανεπιστημίου . Στο : Κ. Τσολακίδης (Επιμ.), Πρακτικά Συνεδρίου Σχολής Eλληνικών & Μεσογειακών Σπουδών , Πανεπιστήμιο Αιγαίου, Νέες Παράμετροι στην εκπαίδευση: Εκπαίδευση από απόσταση και δια βίου εκπαίδευση (σελ. 45 -51). Αθήνα: Εκδόσεις Νέων Τεχνολογιών
Λιοναράκης, Α. (1999) Στρογγυλό τραπέζι, Κυριακή 21/11/99 . Στο : Κ. Τσολακίδης (Επιμ.), Πρακτικά Συνεδρίου Σχολής Eλληνικών & Μεσογειακών Σπουδών , Πανεπιστήμιο Αιγαίου, Νέες Παράμετροι στην εκπαίδευση: Εκπαίδευση από απόσταση και δια βίου εκπαίδευση (σελ. 199). Αθήνα: Εκδόσεις Νέων Τεχνολογιών
Λιοναράκης, Α. (2001) <<Για ποια εξ Αποστάσεως Eκπαίδευση >> μιλάμε; Στο 1ο Πανελλήνιο Συνέδριο για την Ανοικτή και εξ Αποστάσεως Εκπαίδευση. Πάτρα, ΕΑΠ
Ντόκα Α, Κονέτας Δ, 1999, Γάκης Π., Καλλές Δ., Μάτος Α., Χατζηλάκος Θ, Διαθέσιμο στο δικτυακό τόπο: http://www.etpe.gr/files/proceedings/uploads1/gakis376_381.doc (27/12/2007)
Παντάνο Ρόκου, Μ.(2001). Παιδαγωγικά μοντέλα για την εξ αποστάσεως εκπαίδευση με χρήση των νέων τεχνολογιών. Στο: Α. Λιοναράκης (Επιμ.), Απόψεις και προβληματισμοί για την Ανοικτή και εξ Αποστάσεως Εκπαίδευση(σελ. 153 - 188).Αθήνα : Προπομπός
Ρετάλης Σ, Αυγερίου Π., Παπασπύρου Ν. (2001)Σχεδίαση διαδικτυακού εκπαιδευτικού λογισμικού Στο: Α. Λιοναράκης (Επιμ.), Απόψεις και προβληματισμοί για την Ανοικτή και εξ Αποστάσεως Εκπαίδευση(σελ. 189 - 225).Αθήνα : Προπομπός
Στυλιανίδης, Ε. (2007) Μήνυμα υπουργού Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων Ευρυπίδη Στυλιανίδη Διαθέσιμο στο δικτυακό τόπο: http://www.geed.gr/index
Τάσιος, Ευθυμίου H. (1999) Υποδομές του ΟΤΕ στα Δωδεκάνησα και οιδιαθέσιμες τεχνολογίες τηλεματικής για την Ανοιχτή και εξ Αποστάσεως Εκπαίδευση. Στο : Κ. Τσολακίδης (Επιμ.), Πρακτικά Συνεδρίου Σχολής Eλληνικών & Μεσογειακών Σπουδών , Πανεπιστήμιο Αιγαίου, Νέες Παράμετροι στην εκπαίδευση: Εκπαίδευση από απόσταση και δια βίου εκπαίδευση (σελ. 90 - 102). Αθήνα: Εκδόσεις Νέων Τεχνολογιών
UNESCO (2004). Improving the quality of primary school through distance education. Paris: UNESCO. Στο: Χατζηπλή, Π, Συμπληρωματική εξ αποστάσεως σχολική εκπαίδευση στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση των μειονεκτικών σχολείων(διπλ.), (2005) , Διαθέσιμο στο δικτυακό τόπο:Βιβλιοθήκης ΕΑΠ
UNICEF, Η Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού. Διαθέσιμο στο δικτυακό τόπο: http://www.unicef.gr/symbs.php (20-12-2007)
Sch.gr Πανελλήνιο Σχολικό Δίκτυο. Διαθέσιμο στο δικτυακό τόπο: http://www.sch.gr/sch-portlets/aboutSch/presentations/2007/fyladiokentriko.pdf
Φεργαδιώτου Ι., Δούκας Κ., Τεκές Σ, Σάμψων Δ, (2000), «ΤΗΛΕΪΣΤΩΡ: Ένα Ελληνικό Ολοκληρωμένο Εκπαιδευτικό Περιβάλλον Συγγραφής, Διαχείρισης και Διάθεσης Μαθημάτων μέσωτουΔιαδικτύου»,Διαθέσιμοστοδικτυακότόπο:http://www.epyna.gr/modules.php?name=News&file=article&sid=661. (12/12/2007)
Χατζηπλή, Π Συμπληρωματική εξ αποστάσεως σχολική εκπαίδευση στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση των μειονεκτικών σχολείων(διπλ.),(2005), Διαθέσιμο στο δικτυακό τόπο:Βιβλιοθήκης ΕΑΠ